Esbonio’r Egwyddorion Cenedlaethol ar gyfer Ymgysylltu â’r Cyhoedd yng Nghymru
Ar y dudalen hon
- Cyflwyniad
- 10 i’r brig: Egwyddorion Cenedlaethol ar gyfer Ymgysylltu â’r Cyhoedd yng Nghymru
- Pam maen nhw’n bwysig nawr
- Yr hyn maen nhw’n helpu mudiadau i’w wneud
- Yr Egwyddorion
- Y camau nesaf
Cyflwyniad
Mae’r Egwyddorion Cenedlaethol ar gyfer Ymgysylltu â’r Cyhoed yn nodi fframwaith syml yn seiliedig ar dystiolaeth i gefnogi ymgysylltiad ystyrlon ac effeithiol â chymunedau yng Nghymru.
10 i’r brig: Egwyddorion Cenedlaethol ar gyfer Ymgysylltu â’r Cyhoedd yng Nghymru
- Gwnewch ymgysylltiad yn bwysig
- Gwahoddwch y bobl gywir
- Cynlluniwch yn dda
- Gweithiwch gyda mudiadau eraill
- Darparwch gwybodaeth hygyrch
- Gwnewch gymryd rhan yn hawdd
- Gwerthfawrogwch cyfraniad pobl
- Mae adnoddau a chapasiti yn hanfodol
- Mae adborth yn hanfodol
- Dysgwch a rhannu i wella
Pam maen nhw’n bwysig nawr
- Maen nhw’n cefnogi’r gwaith o gyflawni Polisi Cymunedau Llywodraeth Cymru ac agendâu cyfranogi ehangach
- Maen nhw’n helpu cyrff cyhoeddus i fodloni disgwyliadau o dan Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol, y Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Adran 16), a dyletswyddau eraill sy’n gysylltiedig ag ymgysylltu.
- Maen nhw’n helpu i gynnal cysondeb ac ansawdd beth bynnag fo’r newid gwleidyddol
- Maen nhw’n ymateb i angen clir sydd wedi’i nodi ledled Cymru ar gyfer cyfranogiad cryfach, ymgynghori ystyrlon a chydweithio’n well
Yr hyn maen nhw’n helpu mudiadau i’w wneud
- Sicrhau bod ymgynghori yn hygyrch, yn gynhwysol ac yn realistig
- Cryfhau perthnasoedd rhwng cyrff cyhoeddus, cymunedau a’r sector gwirfoddol
- Cynllunio a chyflawni gweithgarwch ymgysylltu sy’n arwain at well penderfyniadau a chanlyniadau
- Cryfhau perthnasoedd rhwng cyrff cyhoeddus, cymunedau a’r sector gwirfoddol
- Ymwreiddio newid diwylliant o amgylch cyfranogiad, nid cydymffurfio yn unig
Yr Egwyddorion
1. Dylunio eich gweithgarwch ymgysylltu i wneud gwahaniaeth – ymgysylltwch dim ond pan fydd hyn yn digwydd.

Byddwch yn glir am eich pwrpas:
- Sut fydd mewnbwn pobl yn cael ei ddefnyddio?
- Beth ydych chi’n ceisio dylanwadu arno neu ei newid?
- Pa benderfyniadau sy’n agored i ddylanwad?
2. Gwahodd pobl i gymryd rhan, os ydynt yn dewis gwneud hynny – dylai cymryd rhan fod yn gynhwysol ac yn groesawgar bob amser.

Byddwch yn glir ynglŷn â’r gwahoddiad:
- Ydych chi’n cyrraedd y bobl gywir?
- A yw eich gwahoddiad yn hygyrch ac yn groesawgar?
- Ydych chi’n mynd i ble mae pobl?
3. Cynllunio a chyflawni eich gweithgarwch ymgysylltu mewn ffordd amserol a phriodol – cynlluniwch yn effeithiol.

Byddwch yn glir yn eich cynllunio:
- Ydych chi wedi cynllunio’r lefel gywir o ymgysylltu o’r cychwyn?
- Sut ydych chi’n cyrraedd pobl?
- Pa ddulliau ydych chi’n eu defnyddio?
4. Gweithio gyda mudiadau partner perthnasol – nodi pwy arall sy’n gwneud hyn neu sydd â’r arbenigedd

Byddwch yn glir ynglŷn â phwy allwch fod yn bartner:
- Allwch chi ddefnyddio gwybodaeth sy’n bodoli eisoes o rywle arall?
- Pwy all helpu?
- Beth fyddai’n lleihau amser ac adnoddau?
5. Darparwch wybodaeth sy’n rhydd o jargon, sy’n briodol, ac yn ddealladwy – a yw’n hawdd ei defnyddio?

Byddwch yn glir am y wybodaeth sydd ei hangen:
- A oes gan bobl y wybodaeth sydd ei hangen?
- A yw’r wybodaeth yn glir ac yn hygyrch?
- A yw ar gael yn y Gymraeg, Saesneg, ac ieithoedd gofynnol eraill?
6. Ei gwneud yn hawdd i bobl gymryd rhan – nodwch y rhwystrau a gweithiwch i’w dileu

Byddwch yn glir am beth allai atal pobl rhag cymryd rhan:
- Gofynnwch i bobl beth sy’n eu hatal rhag cymryd rhan
- Ydych chi’n defnyddio dull cymysg?
- Ydych chi angen cymorth arbenigol ychwanegol?
7. Sicrhau bod pobl yn elwa ar y profiad – beth mae pobl yn ei gael ohono?

Byddwch yn glir am ba fudd y bydd pobl yn ei gael o’r ymgysylltiad:
- Sut fyddwch chi’n gwneud yr ymgysylltiad yn ystyrlon i bobl?
- Beth fyddwch chi’n ei wneud i sicrhau bod pobl yn teimlo eu bod yn cael eu gwerthfawrogi?
- Pa sgiliau y gallai pobl eu hennill?
8. Sicrhau bod yr adnoddau a’r amser cywir yn cael eu rhoi – oes gennych chi ddigon o’r hyn sydd ei angeni i sicrhau bod eich ymgysylltiad yn effeithiol?

Byddwch yn glir ynglŷn â’r adnoddau sydd gennych ar waith cyn dechrau:
- Oes gennych chi ddigon o adnoddau i wneud hyn yn effeithiol?
- Beth yw’r risgiau o ddiffyg adnoddau?
- A yw eich staff yn barod i ymgysylltu’n effeithiol?
9. Rhoi gwybod i bobl am effaith eu cyfraniad – gwnewch yn siŵr bod yr adborth yn amserol

Byddwch yn glir ynglŷn â sut y byddwch yn rhoi adborth:
- Beth fyddwch chi’n ei roi yn ôl, i bwy a phryd?
- Sut fyddwch chi’n rhoi adborth?
- Pa amrywiaeth o ddulliau fyddwch chi’n eu defnyddio?
10. Dysgu a rhannu i wella’r ffordd rydych yn ymgysylltu – myfyriwch i wella

Byddwch yn glir am beth rydych chi wedi’i ddysgu:
- Ydych chi’n monitro cynnydd yn barhaus?
- Sut ydych chi’n cynnwys pobl mewn gwerthuso’r broses?
- Sut fyddwch chi’n rhoi’r gwersi a ddysgwyd ar waith?
Y camau nesaf
Archwiliwch fwy o gefnogaeth:
Offer a thempledi ar gyfer ymgysylltu cynllunio
Egwyddorion Cenedlaethol ar Gyfer Ymgysylltu â’r Cyhoedd yng Nghymru – Fersiwn hawdd ei darllen
Training and events
Ennyn diddordeb y cyhoedd: damcaniaeth ac ymarfer
Nod y cwrs tri diwrnod cynhwysfawr hwn yw rhoi mwy o ymwybyddiaeth a dealltwriaeth o ymgysylltu cyfranogol.