{"id":1805,"date":"2020-06-04T16:51:19","date_gmt":"2020-06-04T15:51:19","guid":{"rendered":"https:\/\/tssw.tofu.3ev.org\/?post_type=resource&#038;p=1805"},"modified":"2026-06-07T20:28:18","modified_gmt":"2026-06-07T19:28:18","slug":"cyfansoddiad-enghreifftiol-ar-gyfer-sefydlu-elusen-fach","status":"publish","type":"resource","link":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/resources\/cyfansoddiad-enghreifftiol-ar-gyfer-sefydlu-elusen-fach\/","title":{"rendered":"Cyfansoddiad enghreifftiol ar gyfer sefydlu elusen fach"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-bootstrap-blocks-container container mb-2\">\n\t\n<div class=\"wp-bootstrap-blocks-row row\">\n\t\n\n<div class=\"col-12 col-md-9\">\n\t\t\t\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Trosolwg<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><a href=\"#i-bwy-mae-hwn\">I bwy mae hwn?<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#sefydlu-elusen-y-cyfansoddiad\">Sefydlu elusen &#8211; y cyfansoddiad<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#cyfansoddiad-elusen-fach-templed\">Cyfansoddiad elusen fach (Templed)<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#dyma-fudiadau-eraill-a-allai-fod-o-gymorth\">Dyma fudiadau eraill a allai fod o gymorth<\/a><\/li>\n\n\n\n<li><a href=\"#ymwadiad\">Ymwadiad<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"i-bwy-mae-hwn\">I bwy mae hwn?<\/h2>\n\n\n\n<p>Mae\u2019r cyfansoddiad hwn wedi\u2019i baratoi\u2019n arbennig ar gyfer elusennau sy\u2019n disgwyl parhau i fod yn fach, a chael incwm blynyddol o dan \u00a35,000. Nid yw wedi\u2019i anelu at elusennau sy\u2019n berchen ar adeilad, yn cyflogi pobl neu sy\u2019n bwriadu cofrestru gyda\u2019r Comisiwn Elusennau. Mae croeso i grwpiau bach sydd heb fod yn elusennau ddefnyddio\u2019r cyfansoddiad enghreifftiol hwn hefyd, ond ni fyddent wedi\u2019u cynnwys o dan y gyfraith elusennau.<\/p>\n\n\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"sefydlu-elusen-y-cyfansoddiad\">Sefydlu elusen &#8211; y cyfansoddiad<\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"682\" src=\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2024\/02\/Meeting-1-1024x682.jpg\" alt=\"Menywod yn eistedd o amgylch gliniadur\" class=\"wp-image-18364\" srcset=\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2024\/02\/Meeting-1-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2024\/02\/Meeting-1-720x480.jpg 720w, https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2024\/02\/Meeting-1-768x512.jpg 768w, https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2024\/02\/Meeting-1-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2024\/02\/Meeting-1-360x240.jpg 360w, https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2024\/02\/Meeting-1-1800x1200.jpg 1800w, https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2024\/02\/Meeting-1-624x416.jpg 624w, https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2024\/02\/Meeting-1.jpg 2000w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Os ydych chi eisiau dechrau elusen fach, bydd angen cyfres o reolau arnoch sy\u2019n esbonio beth mae\u2019r elusen yn ei wneud a sut y caiff ei rhedeg. I\u2019ch helpu, mae\u2019r Comisiwn Elusennau wedi cydweithio \u00e2 naw corff ymbarel a restrir ar ddiwedd y cyflwyniad i fynd ati ar y cyd i ysgrifennu a hybu cyfansoddiad ar gyfer elusen fach. Wrth gwrs, nid dyma\u2019r unig gyfansoddiad fyddai\u2019n briodol, ac mae cyfansoddiadau enghreifftiol eraill wedi\u2019u cynhyrchu gan y Comisiwn a sefydliadau eraill.<\/p>\n\n\n\n<p>Rydym wedi defnyddio profiadau ein gilydd i sicrhau bod y cyfansoddiad yn hawdd ei ddeall, yn fyr (dim ond 700 o eiriau) ac yn diwallu anghenion elusennau bach. Y nod yw annog pobl i gymryd rhan yn y gwaith o redeg yr<br>elusen a rhoi\u2019r hyder iddynt trwy wybod yn union beth mae eu cyfansoddiad yn ei ddweud y dylai gael ei wneud er mwyn ei rhedeg yn briodol.<\/p>\n\n\n\n<p>Y bobl ar y pwyllgor fydd ymddiriedolwyr yr elusen. Byddant yn gyfrifol am yr arian y mae pobl eraill wedi\u2019i roi a rhaid iddynt sicrhau ei fod yn cael ei wario\u2019n briodol ac y cyfrifir amdano yn gywir.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"\n    background: #f8f9fa;\n    border: 1px solid #d6dde3;\n    border-radius: 8px;\n    padding: 24px 28px;\n    margin: 24px 0;\n\">\n    <p><strong>Cyflwynodd Deddf Elusennau 2022<\/strong> broses symlach i elusennau anghorfforedig ddiwygio eu dogfennau llywodraethu, gan gynnwys eu dibenion elusennol. Mae hi dal yn ofynnol i newidiadau gael caniat\u00e2d y Comisiwn Elusennau pan fyddant yn effeithio ar elfennau allweddol fel dibenion neu fuddion ymddiriedolwyr. Rhaid i ymddiriedolwyr ddangos bod unrhyw newidiadau yn parhau i fod yn elusennol ac yn adlewyrchu anghenion presennol yr elusen ac yn y dyfodol.<\/p>\n<p>\nDiweddarodd y Comisiwn Elusennau ei ganllawiau yn 2023 i ddarparu cymorth      ychwanegol i ymddiriedolwyr elusennau bach a heb eu cofrestru. Gallwch ddod o hyd i&#8217;r canllawiau hyn yn:<br \/> <a href=\"https:\/\/www.gov.uk\/guidance\/charity-types-how-to-choose-a-structure\" target=\"_blank\">\n    Gweld canllawiau&#8217;r comisiwn elusennau\n<\/a>\n<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Sut gallwn ni gael cymorth a chyngor?<\/h3>\n\n\n\n<p>Mae bob amser yn syniad da i geisio cyngor a chefnogaeth &#8211; a thrwy lwc, mae digon ohono ar gael. Siaradwch \u00e2 mudiadau datblygu cymunedol lleol yn eich ardal a gofynnwch am eu cymorth. Byddai gwefan eich awdurdod lleol yn lle da i gael gwybodaeth a chymorth hefyd. Mae gwefan gan bob un o\u2019r mudiadau a fu\u2019n ymwneud \u00e2 chynhyrchu\u2019r cyfansoddiad hwn sy\u2019n cynnwys cyfoeth o gyhoeddiadau a gwybodaeth. Mae ymrwymiad cyffredin gan bob un o\u2019r mudiadau hyn i helpu elusennau bach i redeg yn briodol, sicrhau eu bod yn cydymffurfio \u00e2\u2019r gyfraith, yn agored i bobl o bob math ac yn ffynnu ym mhob cymuned.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Sut ydym ni\u2019n cwblhau ein cyfansoddiad?<\/h3>\n\n\n\n<p>Mae angen i chi drafod y rheolau a gwneud yn si\u0175r bod pawb yn eu deall ac yn cytuno \u00e2 nhw. Rhaid i chi nodi\u2019r \u2018Dibenion\u2019 i ddisgrifio beth y cafodd yr elusen ei sefydlu i\u2019w wneud. Efallai y bydd rhaid i chi ddweud pa ardal ddaearyddol y bydd yr elusen yn gweithio ynddi hefyd.<\/p>\n\n\n\n<p>Mae\u2019r cyfansoddiad hwn yn addas ar gyfer elusen fach, ond mae\u2019n bwysig cydnabod nad yw ei fabwysiadu yn golygu bod y gr\u0175p yn elusen o<br>reidrwydd. Er mwyn bod yn elusen, rhaid i\u2019r holl ddibenion fod yn elusennol a rhaid i\u2019r mudiad gael ei sefydlu er budd y cyhoedd. I\u2019ch helpu gyda hyn, mae\u2019r geiriad enghreifftiol ar gyfer dibenion elusennol wedi\u2019i ddarparu gan y Comisiwn Elusennau yn <a href=\"https:\/\/www.gov.uk\/guidance\/charity-purposes-and-rules\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Dibenion a Rheolau<\/a><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"wp-block-heading\">Nodyn Pwysig<\/h4>\n\n\n\n<p>Er mwyn mabwysiadu\u2019r cyfansoddiad, rhaid i\u2019r bobl sy\u2019n sefydlu\u2019r elusen ei lofnodi a\u2019i ddyddio. Drwy wneud hyn nhw fydd ymddiriedolwyr yr elusen tan y cyfarfod cyffredinol blynyddol cyntaf.<\/p>\n\n\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Beth sy\u2019n digwydd os ydym yn tyfu?<\/h3>\n\n\n\n<p>Nid yw&#8217;n ofynnol i elusennau sydd ag incwm o dan \u00a35,000 gofrestru gyda&#8217;r Comisiwn Elusennau a dim ond mewn amgylchiadau eithriadol y gallant wneud hynny. Fodd bynnag, gallant wneud cais i CThEF am gydnabyddiaeth fel elusen i gael mynediad at fuddion treth a hawlio Rhodd Cymorth.<\/p>\n\n\n\n<p>Os yw\u2019ch mudiad yn mynd yn fwy, eisiau cyflogi pobl neu brynu adeilad, neu os hoffai gofrestru gyda\u2019r Comisiwn yn y dyfodol, bydd rhaid i chi gael <a href=\"https:\/\/www.gov.uk\/guidance\/charity-types-how-to-choose-a-structure\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">dogfen lywodraethol<\/a> enghreifftiol mwy cynhwysfawr yn lle\u2019r cyfansoddiad hwn oherwydd ni fydd yn briodol mwyach.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Rhestr o fudiadau a fu\u2019n ymwneud \u00e2 chynhyrchu a hybu\u2019r cyfansoddiad hwn:<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>ACRE<\/li>\n\n\n\n<li>BASSAC<\/li>\n\n\n\n<li>Bach CGGC<\/li>\n\n\n\n<li>Y Comisiwn Elusennau<\/li>\n\n\n\n<li>Community Matters<\/li>\n\n\n\n<li>CTN<\/li>\n\n\n\n<li>NAVCA<\/li>\n\n\n\n<li>NCVO<\/li>\n\n\n\n<li>Clymblaid Elusennau<\/li>\n\n\n\n<li>Cynghorau Gwirfoddol Sirol<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Mae fersiwn Microsoft Word ar gael <a href=\"https:\/\/www.gov.uk\/government\/publications\/setting-up-a-charity-model-governing-documents\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">yma<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading has-text-align-left\" id=\"cyfansoddiad-elusen-fach-templed\">Cyfansoddiad elusen fach (Templed)<\/h2>\n\n\n\n<p>Addas ar gyfer elusennau bach gydag incwm blynyddol o dan \u00a35,000 nad ydynt yn berchen ar adeilad na\u2019n cyflogi pobl ac nad ydynt yn bwriadu cofrestru gyda\u2019r Comisiwn Elusennau.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">1. Enw<\/h3>\n\n\n\n<p>Enw\u2019r elusen yw [MEWNOSODWCH ENW ELUSEN]<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">2. Dibenion yr elusen yw<\/h3>\n\n\n\n<p>Rhaid i ddibenion elusennol ddod o fewn categor\u00efau a ddiffinnir yn y gyfraith, megis hyrwyddo addysg, iechyd, dinasyddiaeth, neu liniaru tlodi. Rhaid i&#8217;r diben fod o fudd i&#8217;r cyhoedd<\/p>\n\n\n\n<p>[AMLINELLWCH DDIBENION YR ELUSEN]<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">3. Ymddiriedolwyr<\/h3>\n\n\n\n<p>Caiff yr elusen ei rheoli gan bwyllgor o ymddiriedolwyr a benodir yng Nghyfarfod Cyffredinol Blynyddol (AGM) yr elusen.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">4. Cyflawni\u2019r dibenion<\/h3>\n\n\n\n<p>Er mwyn cyflawni\u2019r dibenion elusennol, mae gan yr ymddiriedolwyr y p\u0175er i:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Godi arian, derbyn grantiau a rhoddion<\/li>\n\n\n\n<li>Defnyddio arian i gyflawni gwaith yr elusen<\/li>\n\n\n\n<li>Cydweithio ag elusennau eraill sydd \u00e2 dibenion tebyg, a\u2019u cefnogi<\/li>\n\n\n\n<li>Gwneud unrhyw beth arall o fewn y gyfraith sy\u2019n ofynnol i gyflawni\u2019r dibenion<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">5. Aelodaeth<\/h3>\n\n\n\n<p>Bydd aelodaeth gan yr elusen. Gall pobl sy\u2019n cefnogi gwaith yr elusen ac sy\u2019n 18 oed neu\u2019n h\u0177n wneud cais i\u2019r ymddiriedolwyr i fod yn aelod. Ar \u00f4l cael eu derbyn gan yr ymddiriedolwyr, bydd aelodaeth yn para am dair blynedd a gellir ei hadnewyddu. Bydd yr ymddiriedolwyr yn cadw rhestr aelodaeth gyfoes.<\/p>\n\n\n\n<p>Gall yr ymddiriedolwyr derfynu aelodaeth unigolyn os ydynt yn credu ei fod er lles gorau\u2019r elusen. Mae hawl gan yr aelod i gael ei glywed gan yr<br>ymddiriedolwyr cyn y gwneir y penderfyniad a gall ddod yng nghwmni ffrind.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">6. CYFARFOD CYFFREDINOL BLYNYDDOL &#8211; AGM<\/h3>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Rhaid i\u2019r AGM gael ei gynnal bob blwyddyn, gan roi 14 diwrnod o rybudd i bob aelod a dweud wrthynt beth sydd ar yr agenda. Rhaid cadw cofnodion o\u2019r AGM.<\/li>\n\n\n\n<li>Rhaid bod o leiaf <strong>[000]<\/strong> aelod yn bresennol yn yr AGM<\/li>\n\n\n\n<li>Bydd un bleidlais gan bob aelod.<\/li>\n\n\n\n<li>Bydd yr ymddiriedolwyr yn cyflwyno\u2019r adroddiad a chyfrifon blynyddol.<\/li>\n\n\n\n<li>Gall unrhyw aelod gynnig ei hun i\u2019w ethol fel ymddiriedolwr.<\/li>\n\n\n\n<li>Bydd yr aelodau yn ethol rhwng 3 a 10 ymddiriedolwr i wasanaethu ar gyfer y flwyddyn nesaf. Byddant yn ymddeol yn yr AGM nesaf ond gallant sefyll i gael eu hailethol.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">7. Cyfarfodydd ymddiriedolwyr<\/h3>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Rhaid i\u2019r ymddiriedolwyr gynnal o leiaf 3 chyfarfod bob blwyddyn. Yn ystod eu cyfarfod cyntaf ar \u00f4l yr AGM byddant yn ethol cadeirydd, trysorydd ac ysgrifennydd. Gall ymddiriedolwyr weithredu drwy benderfyniad y mwyafrif.<\/li>\n\n\n\n<li>Rhaid i o leiaf 3 ymddiriedolwr fod yn bresennol yn y cyfarfod er mwyn gallu gwneud penderfyniadau. Cedwir cofnodion ar gyfer pob cyfarfod.<\/li>\n\n\n\n<li>Os oes gwrthdaro buddiannau gan yr ymddiriedolwyr rhaid iddynt ddatgan hyn a gadael y cyfarfod tra bod y mater hwn yn cael ei drafod neu ei benderfynu.<\/li>\n\n\n\n<li>Yn ystod y flwyddyn, gall yr ymddiriedolwyr benodi hyd at 2 ymddiriedolwr ychwanegol. Byddant yn ymddiswyddo yn yr AGM nesaf.<\/li>\n\n\n\n<li>Gall yr ymddiriedolwyr lunio rheolau ychwanegol rhesymol i helpu rhedeg yr elusen. Ni all y rheolau hyn fod yn groes i\u2019r cyfansoddiad hwn neu\u2019r gyfraith.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">8. Arian ac eiddo<\/h3>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Rhaid defnyddio arian ac eiddo at ddibenion yr elusen yn unig.<\/li>\n\n\n\n<li>Rhaid i\u2019r ymddiriedolwyr gadw cyfrifon. Gall unrhyw un weld y cyfrifon blynyddol diweddaraf ar gais.<\/li>\n\n\n\n<li>Ni all ymddiriedolwyr dderbyn unrhyw arian neu eiddo gan yr elusen, ac eithrio i ad-dalu m\u00e2n dreuliau rhesymol.<\/li>\n\n\n\n<li>Rhaid cadw\u2019r arian yng nghyfrif banc yr elusen. Rhaid i bob taliad, boed yn electronig neu drwy siec, gael ei awdurdodi gan ddau ymddiriedolwr nad ydynt yn gysylltiedig.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">9. Cyfarfodydd cyffredinol<\/h3>\n\n\n\n<p>Os yw\u2019r ymddiriedolwyr yn teimlo bod angen newid y cyfansoddiad, neu ddirwyn yr elusen i ben, rhaid iddynt alw Cyfarfod Cyffredinol er mwyn i\u2019r aelodau allu gwneud y penderfyniad. Rhaid i\u2019r ymddiriedolwyr alw Cyfarfod Cyffredinol hefyd os ydynt yn derbyn cais ysgrifenedig gan y mwyafrif o\u2019r aelodau. Rhaid rhoi 14 diwrnod o rybudd i bob aelod ac esbonio\u2019r rheswm dros gynnal y cyfarfod. Rhaid cael mwyafrif o ddwy ran o dair ar gyfer pob penderfyniad. Rhaid cadw cofnodion.<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Dirwyn i ben<\/strong> &#8211; rhaid i unrhyw arian neu eiddo sy\u2019n weddill ar \u00f4l talu dyledion gael ei roi i elusen \u00e2 dibenion tebyg i\u2019r elusen hon.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Newidiadau i\u2019r Cyfansoddiad<\/strong> &#8211; gellir eu gwneud mewn AGM neu Gyfarfodydd Cyffredinol. Ni ellir gwneud unrhyw newid a fyddai\u2019n golygu nad yw\u2019r mudiad yn elusen mwyach.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Cyfarfod Cyffredinol<\/strong> &#8211; yn cael ei alw ar gais ysgrifenedig gan y mwyafrif o\u2019r aelodau.<\/li>\n\n\n\n<li>Gall ymddiriedolwyr alw Cyfarfod Cyffredinol hefyd i ymgynghori \u00e2\u2019r aelodaeth.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">10. Sefydlu\u2019r elusen<\/h3>\n\n\n\n<p>Mabwysiadwyd y cyfansoddiad hwn ar <strong>[00\/00\/0000]<\/strong> gan y bobl sydd<br>wedi llofnodi isod. Y bobl yma fydd aelodau cyntaf yr elusen a nhw fydd yr ymddiriedolwyr tan yr AGM, y mae\u2019n rhaid ei gynnal cyn pen blwyddyn o\u2019r dyddiad hwn.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><strong>Llofnodwyd<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>[MEWNOSODWCH LOFNOD DIGIDOL]<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\">\n<p><strong>Printiwch eich enw a\u2019ch cyfeiriad<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>[RHOWCH YR ENW A&#8217;R CYFEIRIAD]<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"dyma-fudiadau-eraill-a-allai-fod-o-gymorth\">Dyma fudiadau eraill a allai fod o gymorth<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Comisiwn Elusennau Cymru a Lloegr<\/h3>\n\n\n\n<p>Ff\u00f4n: <a href=\"tel:08453000218\">0845 300 0218<\/a><br><a href=\"https:\/\/www.gov.uk\/government\/organisations\/charity-commission\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.gov.uk\/government\/organisations\/charity-commission<\/a><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"ymwadiad\">Ymwadiad<\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"alignright size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1800\" height=\"1200\" src=\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2026\/05\/tssw.jpg\" alt=\"Pobl mewn cae yn edrych tua'r machlud haul\" class=\"wp-image-24064\" style=\"object-fit:cover\" srcset=\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2026\/05\/tssw.jpg 1800w, https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2026\/05\/tssw-720x480.jpg 720w, https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2026\/05\/tssw-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2026\/05\/tssw-768x512.jpg 768w, https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2026\/05\/tssw-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2026\/05\/tssw-360x240.jpg 360w, https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2026\/05\/tssw-624x416.jpg 624w\" sizes=\"auto, (max-width: 1800px) 100vw, 1800px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Rhwydwaith o fudiadau cymorth i\u2019r trydydd sector cyfan yng Nghymru yw Cefnogi Trydydd Sector Cymru.<\/p>\n\n\n\n<p>Ceir ynddo\u2019r 19 corff cymorth lleol a rhanbarthol ledled Cymru, y Cynghorau Gwirfoddol Sirol, a\u2019r corff cymorth cenedlaethol, Cyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru (CGGC).<br>Am ragor o wybodaeth cysylltwch \u00e2<br><a href=\"https:\/\/thirdsectorsupport.wales\/cy\/cysylltu\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/thirdsectorsupport.wales\/cy\/cysylltu\/<\/a><\/p>\n\n\n\n<p id=\"disclaimer\">Mae\u2019r wybodaeth a ddarperir yn y daflen hon ar gyfer cyfarwyddyd yn unig. Nid yw\u2019n amnewid am gyngor proffesiynol ac ni allwn dderbyn unrhyw gyfrifoldeb am golled o ganlyniad i unrhyw un sy\u2019n gweithredu neu\u2019n gwrthod gweithredu arno.<\/p>\n\n\t<\/div>\n\n\n\n<div class=\"col-12 col-md-3\">\n\t\t\t\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>\n\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Os ydych chi eisiau dechrau elusen fach, bydd angen cyfres o reolau arnoch sy\u2019n esbonio beth mae\u2019r elusen yn ei wneud a sut y caiff ei rhedeg.<\/p>\n","protected":false},"author":5934,"featured_media":1804,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"categories":[759],"tags":[723,775],"class_list":["post-1805","resource","type-resource","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-llywodraethu-da","tag-good-governance","tag-legal","pillar-llywodraethu-da"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Cyfansoddiad enghreifftiol ar gyfer sefydlu elusen fach | Adnoddau | Hwb Gwybodaeth<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Mae\u2019r cyfansoddiad hwn wedi\u2019i baratoi\u2019n arbennig ar gyfer elusennau sy\u2019n disgwyl parhau i fod yn fach, a chael incwm blynyddol o dan \u00a35,000.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/resources\/cyfansoddiad-enghreifftiol-ar-gyfer-sefydlu-elusen-fach\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"cy_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Cyfansoddiad enghreifftiol ar gyfer sefydlu elusen fach | Adnoddau | Hwb Gwybodaeth\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mae\u2019r cyfansoddiad hwn wedi\u2019i baratoi\u2019n arbennig ar gyfer elusennau sy\u2019n disgwyl parhau i fod yn fach, a chael incwm blynyddol o dan \u00a35,000.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/resources\/cyfansoddiad-enghreifftiol-ar-gyfer-sefydlu-elusen-fach\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Hwb Gwybodaeth\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-06-07T19:28:18+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2020\/06\/crop-businessman-giving-contract-to-woman-to-sign-3760067.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1707\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"8 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/resources\/cyfansoddiad-enghreifftiol-ar-gyfer-sefydlu-elusen-fach\/\",\"url\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/resources\/cyfansoddiad-enghreifftiol-ar-gyfer-sefydlu-elusen-fach\/\",\"name\":\"Cyfansoddiad enghreifftiol ar gyfer sefydlu elusen fach | Adnoddau | Hwb Gwybodaeth\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/resources\/cyfansoddiad-enghreifftiol-ar-gyfer-sefydlu-elusen-fach\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/resources\/cyfansoddiad-enghreifftiol-ar-gyfer-sefydlu-elusen-fach\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2020\/06\/crop-businessman-giving-contract-to-woman-to-sign-3760067.jpg\",\"datePublished\":\"2020-06-04T15:51:19+00:00\",\"dateModified\":\"2026-06-07T19:28:18+00:00\",\"description\":\"Mae\u2019r cyfansoddiad hwn wedi\u2019i baratoi\u2019n arbennig ar gyfer elusennau sy\u2019n disgwyl parhau i fod yn fach, a chael incwm blynyddol o dan \u00a35,000.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/resources\/cyfansoddiad-enghreifftiol-ar-gyfer-sefydlu-elusen-fach\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/resources\/cyfansoddiad-enghreifftiol-ar-gyfer-sefydlu-elusen-fach\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/resources\/cyfansoddiad-enghreifftiol-ar-gyfer-sefydlu-elusen-fach\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2020\/06\/crop-businessman-giving-contract-to-woman-to-sign-3760067.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2020\/06\/crop-businessman-giving-contract-to-woman-to-sign-3760067.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1707,\"caption\":\"Llun: Llythyr diswyddo\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/resources\/cyfansoddiad-enghreifftiol-ar-gyfer-sefydlu-elusen-fach\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Cartref\",\"item\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Resources\",\"item\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/resources\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Cyfansoddiad enghreifftiol ar gyfer sefydlu elusen fach\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#website\",\"url\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/\",\"name\":\"Hwb Gwybodaeth\",\"description\":\"Mae\u2019r Hwb Gwybodaeth yn helpu chi i gadw\u2019n wybodus, gwella\u2019ch gwybodaeth a chysylltu ag eraill.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"cy-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#organization\",\"name\":\"Hwb Gwybodaeth\",\"url\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2023\/09\/cropped-knowledge_hub_favicon-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2023\/09\/cropped-knowledge_hub_favicon-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Hwb Gwybodaeth\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Cyfansoddiad enghreifftiol ar gyfer sefydlu elusen fach | Adnoddau | Hwb Gwybodaeth","description":"Mae\u2019r cyfansoddiad hwn wedi\u2019i baratoi\u2019n arbennig ar gyfer elusennau sy\u2019n disgwyl parhau i fod yn fach, a chael incwm blynyddol o dan \u00a35,000.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/resources\/cyfansoddiad-enghreifftiol-ar-gyfer-sefydlu-elusen-fach\/","og_locale":"cy_GB","og_type":"article","og_title":"Cyfansoddiad enghreifftiol ar gyfer sefydlu elusen fach | Adnoddau | Hwb Gwybodaeth","og_description":"Mae\u2019r cyfansoddiad hwn wedi\u2019i baratoi\u2019n arbennig ar gyfer elusennau sy\u2019n disgwyl parhau i fod yn fach, a chael incwm blynyddol o dan \u00a35,000.","og_url":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/resources\/cyfansoddiad-enghreifftiol-ar-gyfer-sefydlu-elusen-fach\/","og_site_name":"Hwb Gwybodaeth","article_modified_time":"2026-06-07T19:28:18+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1707,"url":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2020\/06\/crop-businessman-giving-contract-to-woman-to-sign-3760067.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"8 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/resources\/cyfansoddiad-enghreifftiol-ar-gyfer-sefydlu-elusen-fach\/","url":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/resources\/cyfansoddiad-enghreifftiol-ar-gyfer-sefydlu-elusen-fach\/","name":"Cyfansoddiad enghreifftiol ar gyfer sefydlu elusen fach | Adnoddau | Hwb Gwybodaeth","isPartOf":{"@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/resources\/cyfansoddiad-enghreifftiol-ar-gyfer-sefydlu-elusen-fach\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/resources\/cyfansoddiad-enghreifftiol-ar-gyfer-sefydlu-elusen-fach\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2020\/06\/crop-businessman-giving-contract-to-woman-to-sign-3760067.jpg","datePublished":"2020-06-04T15:51:19+00:00","dateModified":"2026-06-07T19:28:18+00:00","description":"Mae\u2019r cyfansoddiad hwn wedi\u2019i baratoi\u2019n arbennig ar gyfer elusennau sy\u2019n disgwyl parhau i fod yn fach, a chael incwm blynyddol o dan \u00a35,000.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/resources\/cyfansoddiad-enghreifftiol-ar-gyfer-sefydlu-elusen-fach\/#breadcrumb"},"inLanguage":"cy-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/resources\/cyfansoddiad-enghreifftiol-ar-gyfer-sefydlu-elusen-fach\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy-GB","@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/resources\/cyfansoddiad-enghreifftiol-ar-gyfer-sefydlu-elusen-fach\/#primaryimage","url":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2020\/06\/crop-businessman-giving-contract-to-woman-to-sign-3760067.jpg","contentUrl":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2020\/06\/crop-businessman-giving-contract-to-woman-to-sign-3760067.jpg","width":2560,"height":1707,"caption":"Llun: Llythyr diswyddo"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/resources\/cyfansoddiad-enghreifftiol-ar-gyfer-sefydlu-elusen-fach\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Cartref","item":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Resources","item":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/resources\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Cyfansoddiad enghreifftiol ar gyfer sefydlu elusen fach"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#website","url":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/","name":"Hwb Gwybodaeth","description":"Mae\u2019r Hwb Gwybodaeth yn helpu chi i gadw\u2019n wybodus, gwella\u2019ch gwybodaeth a chysylltu ag eraill.","publisher":{"@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"cy-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#organization","name":"Hwb Gwybodaeth","url":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy-GB","@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2023\/09\/cropped-knowledge_hub_favicon-1.png","contentUrl":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2023\/09\/cropped-knowledge_hub_favicon-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Hwb Gwybodaeth"},"image":{"@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/resource\/1805","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/resource"}],"about":[{"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/resource"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/5934"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/resource\/1805\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24967,"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/resource\/1805\/revisions\/24967"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1804"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1805"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1805"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1805"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}