{"id":18014,"date":"2023-11-20T16:16:39","date_gmt":"2023-11-20T16:16:39","guid":{"rendered":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/help-ac-arweiniad\/rhedeg-eich-mudiad\/iechyd-a-diogelwch\/"},"modified":"2025-07-09T14:26:02","modified_gmt":"2025-07-09T13:26:02","slug":"iechyd-a-diogelwch","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/rhedeg-eich-mudiad\/iechyd-a-diogelwch\/","title":{"rendered":"Iechyd a Diogelwch"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-bootstrap-blocks-container container mb-2\">\n\t\n<div class=\"site-breadcrumbs\"><span><span><a href=\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/\">Cartref<\/a><\/span><\/span><\/div>\n\n\n\n\n<div class=\"wp-bootstrap-blocks-row row\">\n\t\n\n<div class=\"col-12 col-md-9\">\n\t\t\t\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Understanding-health-and-safety-law\"><strong><strong>Deall cyfraith iechyd a diogelwch<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Yn yr adran hon, rydyn ni\u2019n rhoi cyflwyniad i sut mae\u2019r gyfraith iechyd a diogelwch yn berthnasol i\u2019ch mudiad. Mae\u2019r wybodaeth hon yn seiliedig ar wefan yr <a href=\"https:\/\/www.hse.gov.uk\/voluntary\/employer\/index.htm#article\">Awdurdod Gweithredol Iechyd a Diogelwch (HSE) (Saesneg yn unig)<\/a> a gallwch chi ddod o hyd i ganllawiau amrywiol i\u2019ch helpu chi yma.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pan mae\u2019r gyfraith iechyd a diogelwch yn berthnasol<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Os oes gan eich mudiad o leiaf un cyflogai, bydd gennych chi ddyletswyddau o dan y ddeddfwriaeth iechyd a diogelwch. Mae hyn yn golygu bod yn rhaid i chi ddiogelu eich cyflogeion yn ogystal \u00e2 phobl eraill, gan gynnwys gwirfoddolwyr, rhag unrhyw risgiau sy\u2019n deillio o weithgareddau eich gwaith.<\/p>\n\n\n\n<p>Mae Deddf Iechyd a Diogelwch yn y gwaith 1974 yn diogelu cyflogeion a phobl eraill a allai gael eu heffeithio gan weithgareddau gwaith. Mae hyn yn cynnwys y rheini sy\u2019n gwirfoddoli i, neu ar ran, eich mudiad Caiff ei gorfodi gan yr HSE neu\u2019r awdurdodau lleol, yn dibynnu ar y lleoliad a\u2019r math o weithgaredd.<\/p>\n\n\n\n<p>Rhaid i chi gynnwys gwirfoddolwyr, yn ogystal \u00e2 chyflogeion, yn eich asesiad risg i nodi risgiau sylweddol a rhoi mesurau rheoli effeithiol ar waith.<\/p>\n\n\n\n<p>Dylech chi ddarparu\u2019r un lefel o ddiogelwch i wirfoddolwyr \u00e2 chyflogeion os ydynt yn cyflawni gweithgareddau tebyg ac yn agored i\u2019r un lefel o risg.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pan nad yw\u2019r gyfraith iechyd a diogelwch yn berthnasol<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Yn y mwyafrif o achosion, nid yw\u2019r ddeddfwriaeth iechyd a diogelwch yn berthnasol pan nad yw\u2019r gwirfoddoli yn cynnwys cyflogwr. Fodd bynnag, mae rhai eithriadau, fel pan fydd gwirfoddolwr:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>yn gyfrifol am eiddo annomestig, fel neuadd bentref neu gymunedol<\/li>\n\n\n\n<li>yn sicrhau neu\u2019n rheoli gwaith adeiladu, er enghraifft, os yw pwyllgor rheoli neuadd bentref yn cyflogi adeiladwr i wneud gwaith adnewyddu<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Pan fydd y gyfraith sifil yn berthnasol<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Os oes gennych chi wirfoddolwyr yn cyflawni gweithgareddau ar gyfer eich mudiad, ac nad oes gennych chi gyflogeion, ni fydd y ddeddfwriaeth iechyd a diogelwch yn berthnasol i chi fel arfer. Fodd bynnag, bydd gennych chi ddyletswyddau o hyd o dan y gyfraith sifil a fydd yn gofyn i chi gymryd iechyd a diogelwch o ddifrif.<\/p>\n\n\n\n<p>O dan y gyfraith gyffredin, mae gan fudiadau gwirfoddol a gwirfoddolwyr unigol ddyletswydd i ofalu am ei gilydd ac am bobl eraill a allai gael eu heffeithio gan eu gweithgareddau. Pan fydd rhywbeth yn mynd o\u2019i le, gall unigolion, mewn rhai achosion, ddefnyddio\u2019r gyfraith sifil i erlyn rhywun am iawn os byddant yn cael eu hanafu o ganlyniad i esgeulustod rhywun arall.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Health-and-Safety-policy\"><strong>Polisi iechyd a diogelwch<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Os yw\u2019r ddeddfwriaeth iechyd a diogelwch yn berthnasol i\u2019ch mudiad chi am fod gennych chi gyflogai, yna mae\u2019n rhaid i chi gael polisi ar gyfer rheoli iechyd a diogelwch. Os ydych chi\u2019n cyflogi pum person neu ragor, yna mae\u2019r gyfraith yn dweud bod yn rhaid i\u2019ch polisi iechyd a diogelwch gael ei ysgrifennu a\u2019i rannu \u00e2 chyflogeion.<\/p>\n\n\n\n<p>Mae polisi iechyd a diogelwch yn nodi eich dull cyffredinol o ymdrin ag iechyd a diogelwch. Mae\u2019n egluro sut byddwch chi\u2019n rheoli iechyd a diogelwch yn eich mudiad. Dylai nodi\u2019n glir pwy sy\u2019n gwneud beth, pryd a sut.<\/p>\n\n\n\n<p>Hyd yn oed os nad yw\u2019n ofynnol yn \u00f4l y gyfraith i chi gael polisi ysgrifenedig, byddai\u2019n arfer da cael un oherwydd bydd gennych chi ddyletswydd o hyd i ofalu am eich gwirfoddolwyr a\u2019ch defnyddwyr gwasanaethau, ac mae cael polisi yn dangos bod eich mudiad o ddifrif am ddiogelu pobl rhag niwed.<\/p>\n\n\n\n<p>Mae gan wefan yr HSE ganllawiau ar sut i greu polisi iechyd a diogelwch sy\u2019n cynnwys <ins><a href=\"https:\/\/www.hse.gov.uk\/simple-health-safety\/policy\/index.htm#article\">enghraifft weithiol a thempled (Saesneg yn unig).<\/a><\/ins><\/p>\n\n\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Asesiad risg Iechyd a Diogelwch<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Os ydych chi\u2019n gyflogwr, neu os yw\u2019n ofynnol i chi yn \u00f4l y gyfraith i ddiogelu eich cyflogeion, a phobl eraill, rhag niwed. Mae gan bob mudiad hefyd ddyletswydd i ofalu am ei wirfoddolwyr a\u2019i ddefnyddwyr gwasanaethau.<\/p>\n\n\n\n<p>O dan Reoliadau Rheoli Iechyd a Diogelwch yn y Gwaith 1999, dyma\u2019r lleiafswm sydd angen i chi ei wneud:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>nodi beth allai achosi anaf neu salwch yn eich mudiad (peryglon)<\/li>\n\n\n\n<li>pennu pa mor debygol yw hi y gallai rhywun gael ei niweidio a pha mor ddifrifol (y risg)<\/li>\n\n\n\n<li>cymryd camau i gael gwared \u00e2\u2019r perygl, neu os nad yw hyn yn bosibl, i reoli\u2019r risg<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Dylech chi gynnal asesiad risg iechyd a diogelwch ar gyfer y gweithgareddau y mae eich mudiad yn ei wneud. Byddai hyn yn cynnwys asesu pethau fel:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>eich swyddfa neu unrhyw adeilad rydych chi\u2019n ei ddefnyddio<\/li>\n\n\n\n<li>unrhyw weithgareddau y mae gwirfoddolwyr neu staff yn eu gwneud<\/li>\n\n\n\n<li>unrhyw offer neu gyfarpar sy\u2019n cael eu defnyddio<\/li>\n\n\n\n<li>digwyddiadau a gweithgareddau sy\u2019n cynnwys y cyhoedd<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Gallwch chi gael rhagor o wybodaeth am sut i wneud eich asesiad risg ar <ins><a href=\"https:\/\/www.hse.gov.uk\/simple-health-safety\/risk\/index.htm#article\">wefan yr HSE (gwefan Saesneg yn unig)<\/a><\/ins> Mae ganddyn nhw wybodaeth ddefnyddiol am gynnal asesiadau risg a rhai templedi y gallwch chi eu defnyddio.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rhagor o wybodaeth<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>I gael gwybod mwy am eich cyfrifoldebau, edrychwch ar ein taflen wybodaeth Iechyd a Diogelwch.<\/p>\n\n\n\n<p>Mae adran yr HSE sy\u2019n ymwneud \u00e2 mudiadau gwirfoddol yn cynnwys cyngor ar reoli risgiau i wirfoddolwyr yn eich asesiadau risg. Mae ganddi hefyd rai <ins><a href=\"https:\/\/www.hse.gov.uk\/voluntary\/employer\/risk-assessment.htm\">enghreifftiau ymarferol i&#8217;ch helpu chi gyda&#8217;ch cynllunio a chyngor<\/a><\/ins> sy\u2019n ymwneud \u00e2 gweithgareddau sy\u2019n cyflwyno risg uwch. <\/p>\n\n\n\n\t<\/div>\n\n\n\n<div class=\"col-12 col-md-3\">\n\t\t\t\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>\n\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":2205,"featured_media":0,"parent":17952,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"class_list":["post-18014","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Iechyd a Diogelwch|Hwb Gwybodaeth<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/rhedeg-eich-mudiad\/iechyd-a-diogelwch\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"cy_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Iechyd a Diogelwch|Hwb Gwybodaeth\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/rhedeg-eich-mudiad\/iechyd-a-diogelwch\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Hwb Gwybodaeth\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-07-09T13:26:02+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/rhedeg-eich-mudiad\/iechyd-a-diogelwch\/\",\"url\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/rhedeg-eich-mudiad\/iechyd-a-diogelwch\/\",\"name\":\"Iechyd a Diogelwch|Hwb Gwybodaeth\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-11-20T16:16:39+00:00\",\"dateModified\":\"2025-07-09T13:26:02+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/rhedeg-eich-mudiad\/iechyd-a-diogelwch\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/rhedeg-eich-mudiad\/iechyd-a-diogelwch\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/rhedeg-eich-mudiad\/iechyd-a-diogelwch\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Cartref\",\"item\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Help ac arweiniad\",\"item\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Rhedeg eich mudiad\",\"item\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/rhedeg-eich-mudiad\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Iechyd a Diogelwch\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#website\",\"url\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/\",\"name\":\"Hwb Gwybodaeth\",\"description\":\"Mae\u2019r Hwb Gwybodaeth yn helpu chi i gadw\u2019n wybodus, gwella\u2019ch gwybodaeth a chysylltu ag eraill.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"cy-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#organization\",\"name\":\"Hwb Gwybodaeth\",\"url\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2023\/09\/cropped-knowledge_hub_favicon-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2023\/09\/cropped-knowledge_hub_favicon-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Hwb Gwybodaeth\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Iechyd a Diogelwch|Hwb Gwybodaeth","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/rhedeg-eich-mudiad\/iechyd-a-diogelwch\/","og_locale":"cy_GB","og_type":"article","og_title":"Iechyd a Diogelwch|Hwb Gwybodaeth","og_url":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/rhedeg-eich-mudiad\/iechyd-a-diogelwch\/","og_site_name":"Hwb Gwybodaeth","article_modified_time":"2025-07-09T13:26:02+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/rhedeg-eich-mudiad\/iechyd-a-diogelwch\/","url":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/rhedeg-eich-mudiad\/iechyd-a-diogelwch\/","name":"Iechyd a Diogelwch|Hwb Gwybodaeth","isPartOf":{"@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#website"},"datePublished":"2023-11-20T16:16:39+00:00","dateModified":"2025-07-09T13:26:02+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/rhedeg-eich-mudiad\/iechyd-a-diogelwch\/#breadcrumb"},"inLanguage":"cy-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/rhedeg-eich-mudiad\/iechyd-a-diogelwch\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/rhedeg-eich-mudiad\/iechyd-a-diogelwch\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Cartref","item":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Help ac arweiniad","item":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Rhedeg eich mudiad","item":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/rhedeg-eich-mudiad\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Iechyd a Diogelwch"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#website","url":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/","name":"Hwb Gwybodaeth","description":"Mae\u2019r Hwb Gwybodaeth yn helpu chi i gadw\u2019n wybodus, gwella\u2019ch gwybodaeth a chysylltu ag eraill.","publisher":{"@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"cy-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#organization","name":"Hwb Gwybodaeth","url":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy-GB","@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2023\/09\/cropped-knowledge_hub_favicon-1.png","contentUrl":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2023\/09\/cropped-knowledge_hub_favicon-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Hwb Gwybodaeth"},"image":{"@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/18014","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2205"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18014"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/18014\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20791,"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/18014\/revisions\/20791"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/17952"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18014"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}