{"id":15734,"date":"2023-06-06T17:01:07","date_gmt":"2023-06-06T16:01:07","guid":{"rendered":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/?page_id=15734"},"modified":"2025-07-09T14:22:49","modified_gmt":"2025-07-09T13:22:49","slug":"rol-y-bwrdd","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/diogelu\/rol-y-bwrdd\/","title":{"rendered":"R\u00f4l y Bwrdd"},"content":{"rendered":"\n<div class=\"wp-block-group\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-flow wp-block-group-is-layout-flow\"><div class=\"wp-bootstrap-blocks-container container mb-2\">\n\t\n<div class=\"site-breadcrumbs\"><span><span><a href=\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/\">Cartref<\/a><\/span><\/span><\/div>\n\n\n\n\n<div class=\"wp-bootstrap-blocks-row row\">\n\t\n\n<div class=\"col-12 col-md-12 col-xl-9\">\n\t\t\t\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Who-is-responsible-for-safeguarding\">Pwy sy\u2019n gyfrifol am ddiogelu?<\/h2>\n\n\n\n<p>Fel arfer, byddai\u2019r Bwrdd yn cymeradwyo penodi <strong>Unigolyn\/Swyddog Diogelu Penodol (DSP)<\/strong> i ysgwyddo\u2019r cyfrifoldeb bob dydd dros ddiogelu gweithredol. Efallai y byddant yn gofyn i\u2019r DSP lunio polisi diogelu, sicrhau bod staff a gwirfoddolwyr yn cael mynediad at yr hyfforddiant diogelu sydd ei angen arnynt, ac i fod yn bwynt cyswllt, yn y mwyafrif o achosion, i bobl fynd ato i leisio\u2019u pryderon. Dylai fod yn gwbl amlwg pwy y disgwylir iddo gyflwyno adroddiad diogelu i\u2019r awdurdod lleol. Gall y Bwrdd ofyn i gael dirprwy i\u2019r DSP, gall ofyn am ddilyswr adnabod ar gyfer ymdrin \u00e2 gwiriadau\u2019r DBS, gofyn i Brif Swyddogion Gweithredol a rheolwyr gael goruchwyliaeth briodol o rolau, ond y Bwrdd fydd yn cadw\u2019r cyfrifoldeb dros sicrhau bod yr hyn a gytunwyd arno, mewn polisi ac yn ymarferol, yn cael ei gyflawni. Nhw hefyd yw\u2019r penderfynwyr terfynol mewn amgylchiadau cymhleth, fel arfer yn dilyn gwybodaeth ac arweiniad gan eu staff dynodedig.<\/p>\n\n\n\n<p>Efallai y bydd y Bwrdd yn dymuno penodi rhywun i r\u00f4l <strong>aelod bwrdd diogelu arweiniol<\/strong> (LSBM). Nid yw hyn yn lleihau cyfrifoldebau diogelu gweddill y Bwrdd; yn hytrach, mae\u2019n caniat\u00e1u i un aelod hyrwyddo diogelu o fewn y mudiad gyda\u2019r Bwrdd. Gall yr LSBM sicrhau bod diogelu yn cael digon o flaenoriaeth ac amser ar agend\u00e2u Bwrdd, sicrhau ei fod yn cael ei adnoddu\u2019n briodol, bod materion cymhleth yn dod gerbron y Bwrdd, a sicrhau bod trosolwg strategol o weithgareddau diogelu yn y mudiad. Gall hefyd gynorthwyo\u2019r DSP neu fod yn rhywun i\u2019r DSP daflu syniadau ato, a gyda\u2019i gilydd, efallai y byddant yn rhannu\u2019r cylch gwaith i drafod sefyllfaoedd diogelu. Gall yr LSBM hefyd fod yn esiampl i ddatblygu diwylliant diogelu ar draws eich mudiad.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n<p><strong>Ffynonellau eraill o gymorth<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Developing-a-safeguarding-culture\"><strong>Datblygu diwylliant diogelu<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Mae pob diwylliant yn dueddol o gael ei arwain gan benderfynwyr, felly gwnewch yn si\u0175r bod eich Ymddiriedolwyr \/ Bwrdd \/ Cyfarwyddwyr \/ pwyllgor yn cynnwys pobl priodol a bod ganddyn nhw\u2019r sgiliau i arwain eich mudiad. Sicrhewch fod eu hymddygiad yn seiliedig ar arferion da a\u2019i bod hi\u2019n amlwg eu bod nhw\u2019n ymrwymedig i hyrwyddo pwysigrwydd diogelu, oherwydd nhw fydd yn gosod yr esiampl i weddill y mudiad.<\/p>\n\n\n\n<p>I helpu pobl i deimlo\u2019n ddiogel o fewn eich mudiad, mae\u2019n bwysig meithrin diwylliant o ddiogelu, lle mae pawb yn teimlo eu bod yn cael eu cynnwys a\u2019u cynorthwyo a lle y maen nhw\u2019n teimlo y gallant leisio pryderon, neu heriau, pryd bynnag y mae angen iddyn nhw wneud hynny.<\/p>\n\n\n\n<p>Mae\u2019n helpu i fod yn agored ac yn dryloyw ynghylch eich polis\u00efau a gweithdrefnau, felly efallai yr hoffech chi wneud rhan ohonynt neu bob rhan ohonynt yn hygyrch (ar eich gwefan, cyfryngau cymdeithasol neu ar daflenni i staff\/gwirfoddolwyr) a\u2019u cyfathrebu\u2019n eang, yn enwedig ymhlith eich defnyddwyr gwasanaethau. Rhannwch eich negeseuon a\u2019ch ymrwymiad i ddiogelu cyn gynted \u00e2 phosibl gyda chysylltiadau newydd.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Ewch ati i greu amgylchedd croesawgar, positif a hawdd mynd ato sy\u2019n atalion, yn barod ac yn rhagweithiol<\/li>\n\n\n\n<li>Peidiwch ag aros i rywun ofyn i chi neu i rywbeth fynd o\u2019i le cyn meddwl am ddiogelu<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Board-recruitment\"><strong>Recriwtio Bwrdd<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Dylai Bwrdd gynnwys pobl briodol i wneud penderfyniadau dros y mudiad a fydd yn cadw at y nodau a bennwyd, yn ei gadw\u2019n ddiddyled ac yn cadw pobl yn ddiogel. Yn ddelfrydol, dylai Bwrdd gynnwys amrywiaeth eang o sgiliau a dulliau gweithredu amrywiol a fydd yn fuddiol i\u2019w prosesau penderfynu a, lle y bo angen, yn herio\u2019r rheolwyr. Mae recriwtio ymddiriedolwyr yn dasg ddifrifol a dylai gynnwys sicrhau nad yw unrhyw unigolyn yn anghymwys i ddod yn ymddiriedolwr.<\/p>\n\n\n\n<p>Os yw gwaith eich mudiad yn golygu y bydd y Bwrdd yn gwneud penderfyniadau lles a fydd yn effeithio ar fuddiolwyr sy\u2019n blant neu\u2019n oedolion, neu os ydych chi\u2019n ddarparwr gweithgaredd sylweddol a reoleiddir, mae eich Ymddiriedolwyr yn gymwys i gael gwiriadau DBS manylach (yn unig). Gellir cael rhagor o wybodaeth am hyn yn ein hadran ar y DBS.<\/p>\n\n\n\n<p>Gellir dod o hyd i wybodaeth am y rheolau ynghylch anghymhwysiad awtomatig ymddiriedolwyr <a href=\"https:\/\/www.gov.uk\/guidance\/automatic-disqualification-rule-changes-guidance-for-charities\">yma<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Reporting-serious-incidents\"><strong>Adrodd digwyddiadau difrifol<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Fel rhan o\u2019i dyletswyddau fel elusen gofrestredig, mae\u2019r Comisiwn Elusennau yn disgwyl i\u2019r Bwrdd gyflwyno adroddiadau iddynt ynghylch unrhyw ddigwyddiadau difrifol. Mae hyn yn cynnwys adrodd digwyddiadau sy\u2019n ymwneud \u00e2 niwed i unigolyn yn sgil camau neu ddiffyg camau a gymerwyd gan yr elusen. Gall fod asiantaethau a phartneriaid eraill a fyddai\u2019n disgwyl cael eu hysbysu\u2019n ffurfiol o ddigwyddiad diogelu, fel yswirwyr, cyllidwyr mawr, a chyrff ymchwilio\/rheoleiddio, yn dibynnu ar eich gwaith. Mae\u2019n hawdd iawn i s\u00efon fynd ar led drwy gyfryngau cymdeithasol ac mae\u2019n well o lawer i\u2019ch mudiad hysbysu cyrff eraill yn gyntaf cyn iddynt glywed o ffynonellau eraill (llai cywir). Os nad ydych chi\u2019n si\u0175r a ddylech chi wneud adroddiad ar ddigwyddiad difrifol, cynghorir chi i gysylltu \u00e2\u2019r Comisiwn Elusennau mor gynnar \u00e2 phosibl a gofyn am eu harweiniad.<\/p>\n\n\n\n<p>Mae rhagor o wybodaeth gan y Comisiwn Elusennau am sut i adrodd digwyddiad difrifol <a href=\"https:\/\/www.gov.uk\/guidance\/how-to-report-a-serious-incident-in-your-charity\">yma (Saesneg yn unig).<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Mae\u2019r Comisiwn Elusennau yn dal Bwrdd elusen yn gyfrifol gyda\u2019i gilydd yn y pen draw am y trefniadau diogelu o fewn eu mudiad. Rhaid i\u2019r Bwrdd sicrhau bod ganddyn nhw\u2019r trosolwg i deimlo\u2019n hyderus eu bod yn gwneud popeth o fewn eu gallu ac o fewn rheswm i gadw pobl yn ddiogel. Dylent ofyn am adroddiadau rheolaidd a sicrhau eu bod yn cael gwybod am ddigwyddiadau difrifol heb aros am gyfarfodydd sydd wedi\u2019u trefnu.<\/p>\n\n\t<\/div>\n\n\n\n<div class=\"col-12 col-lg-3\">\n\t\t\t\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>\n\n<\/div>\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":2205,"featured_media":0,"parent":15107,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"template-landing-page.php","meta":{"_acf_changed":false,"ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"class_list":["post-15734","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>R\u00f4l y Bwrdd|Hwb Gwybodaeth<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/diogelu\/rol-y-bwrdd\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"cy_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"R\u00f4l y Bwrdd|Hwb Gwybodaeth\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/diogelu\/rol-y-bwrdd\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Hwb Gwybodaeth\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-07-09T13:22:49+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/diogelu\/rol-y-bwrdd\/\",\"url\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/diogelu\/rol-y-bwrdd\/\",\"name\":\"R\u00f4l y Bwrdd|Hwb Gwybodaeth\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-06-06T16:01:07+00:00\",\"dateModified\":\"2025-07-09T13:22:49+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/diogelu\/rol-y-bwrdd\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/diogelu\/rol-y-bwrdd\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/diogelu\/rol-y-bwrdd\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Cartref\",\"item\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Help ac arweiniad\",\"item\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Diogelu\",\"item\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-and-guidance\/safeguarding\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"R\u00f4l y Bwrdd\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#website\",\"url\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/\",\"name\":\"Hwb Gwybodaeth\",\"description\":\"Mae\u2019r Hwb Gwybodaeth yn helpu chi i gadw\u2019n wybodus, gwella\u2019ch gwybodaeth a chysylltu ag eraill.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"cy-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#organization\",\"name\":\"Hwb Gwybodaeth\",\"url\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2023\/09\/cropped-knowledge_hub_favicon-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2023\/09\/cropped-knowledge_hub_favicon-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Hwb Gwybodaeth\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"R\u00f4l y Bwrdd|Hwb Gwybodaeth","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/diogelu\/rol-y-bwrdd\/","og_locale":"cy_GB","og_type":"article","og_title":"R\u00f4l y Bwrdd|Hwb Gwybodaeth","og_url":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/diogelu\/rol-y-bwrdd\/","og_site_name":"Hwb Gwybodaeth","article_modified_time":"2025-07-09T13:22:49+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/diogelu\/rol-y-bwrdd\/","url":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/diogelu\/rol-y-bwrdd\/","name":"R\u00f4l y Bwrdd|Hwb Gwybodaeth","isPartOf":{"@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#website"},"datePublished":"2023-06-06T16:01:07+00:00","dateModified":"2025-07-09T13:22:49+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/diogelu\/rol-y-bwrdd\/#breadcrumb"},"inLanguage":"cy-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/diogelu\/rol-y-bwrdd\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/diogelu\/rol-y-bwrdd\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Cartref","item":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Help ac arweiniad","item":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Diogelu","item":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-and-guidance\/safeguarding\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"R\u00f4l y Bwrdd"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#website","url":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/","name":"Hwb Gwybodaeth","description":"Mae\u2019r Hwb Gwybodaeth yn helpu chi i gadw\u2019n wybodus, gwella\u2019ch gwybodaeth a chysylltu ag eraill.","publisher":{"@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"cy-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#organization","name":"Hwb Gwybodaeth","url":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy-GB","@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2023\/09\/cropped-knowledge_hub_favicon-1.png","contentUrl":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2023\/09\/cropped-knowledge_hub_favicon-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Hwb Gwybodaeth"},"image":{"@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/15734","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2205"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15734"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/15734\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20783,"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/15734\/revisions\/20783"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/15107"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15734"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}