{"id":15548,"date":"2023-06-12T14:16:43","date_gmt":"2023-06-12T13:16:43","guid":{"rendered":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/?page_id=15548"},"modified":"2025-07-09T14:32:35","modified_gmt":"2025-07-09T13:32:35","slug":"statws-elusennol","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/sefydlu-grwp\/statws-elusennol\/","title":{"rendered":"Statws elusennol"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-bootstrap-blocks-container container mb-2\">\n\t\n<div class=\"site-breadcrumbs\"><span><span><a href=\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/\">Cartref<\/a><\/span><\/span><\/div>\n\n\n\n\n<div class=\"wp-bootstrap-blocks-row row\">\n\t\n\n<div class=\"col-12 col-md-12 col-xl-9\">\n\t\t\t\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Are-we-going-to-set-up-a-charity?\">Ydyn ni\u2019n mynd i sefydlu elusen?<\/h2>\n\n\n\n<p>Mae bod yn elusen yn golygu bod gan fudiad statws penodol. I fod yn elusen, rhaid i\u2019ch gr\u0175p fodloni dau ofyniad cyfreithiol allweddol \u2013 <\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Rhaid i\u2019ch gr\u0175p weithredu \u2018at ddibenion elusennol\u2019 yn unig. Mae\u2019r gyfraith yn nodi 13 diben a ystyrir yn rhai elusennol cyfreithiol The law sets out 13 purposes which are legally considered as being charitable <\/li>\n\n\n\n<li>Rhaid i\u2019ch gr\u0175p weithredu er budd y cyhoedd. Mae hyn yn golygu bod yn rhaid i weithgareddau eich gr\u0175p fod o fudd i\u2019r cyhoedd neu i gyfran digon mawr o\u2019r cyhoedd. Rhaid bod modd hefyd o adnabod y budd a darparu tystiolaeth ohono  <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Os ydych chi\u2019n ystyried sefydlu a chofrestru elusen, argymhellwn yn gryf eich bod yn darllen holl <ins><a href=\"https:\/\/www.gov.uk\/guidance\/check-if-a-new-charity-is-the-best-option?step-by-step-nav=3dd66b86-ce29-4f31-bfa2-a5a18b877f11\">ganllawiau&#8217;r Comisiwn Elusennau<\/a><\/ins> (Saesneg yn unig) cyn dechrau eich cais. <\/p>\n\n\n\n<p>Gallwch hefyd benderfynu sefydlu elusen fechan a\u2019i chofrestru\u2019n ddiweddarach, unwaith y bydd eich incwm yn cyrraedd y trothwy ar gyfer cofrestru elusen (\u00a35,000 y flwyddyn ar hyn o bryd).<\/p>\n\n\n\n<p>Efallai nad yw eich gr\u0175p yn bodloni\u2019r meini prawf ar gyfer dod yn elusen, ond gallwch barhau i weithredu er budd y gymuned mewn ffyrdd eraill.<\/p>\n\n\n\n<p>Mae hwn yn faes manwl a byddwch chi si\u0175r o fod eisiau help i weithio drwy hwn. Bydd eich cyngor gwirfoddol sirol lleol (CVC) yn gallu eich cynorthwyo a rhoi gwybodaeth a chyngor i chi.<\/p>\n\n\n\n\n\n<p><strong>Ffynonellau eraill o wybodaeth<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Mae gan y Comisiwn Elusennau ganllawiau amrywiol ar gyfer pobl sy\u2019n ystyried sefydlu elusen:<\/p>\n\n\n\n<p><ins><a href=\"https:\/\/www.gov.uk\/guidance\/check-if-a-new-charity-is-the-best-option?step-by-step-nav=3dd66b86-ce29-4f31-bfa2-a5a18b877f11\">Ai bod yn elusen yw&#8217;r opsiwn cywir (Saesneg yn unig)<\/a><\/ins>  <\/p>\n\n\n\n<p><ins><a href=\"https:\/\/www.gov.uk\/government\/publications\/what-makes-a-charity-cc4\/what-makes-a-charity-cc4\">Beth sy&#8217;n gwneud elusen (Saesneg yn unig)<\/a><\/ins> <\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"Charity-registration\"><strong>Cofrestru fel elusen<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Os yw eich gr\u0175p yn dymuno elwa ar statws elusennol, mae gofynion ychwanegol o ran y cofrestru y bydd angen i chi fod yn ymwybodol ohonynt.<\/p>\n\n\n\n<p>Bydd grwpiau sy\u2019n sefydlu eu hunain fel Mudiad Corfforedig Elusennol yn cael ei gofrestru\u2019n awtomatig gyda\u2019r Comisiwn Elusennau (sef y rheoleiddiwr elusennau yng Nghymru a Lloegr) fel rhan o\u2019r broses sefydlu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bydd angen i bob elusen arall gofrestru gyda\u2019r Comisiwn Elusennau:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>os oes gan yr elusen, neu os yw\u2019r elusen yn disgwyl cael, incwm blynyddol o fwy na \u00a35,000<\/li>\n\n\n\n<li>os nad yw\u2019r elusen wedi\u2019i hesemptio neu\u2019n elusen a eithrir<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Mae\u2019r rhestr o elusennau sy\u2019n elwa ar esemptiad neu eithriad yn un eithaf bychan, ond gellir gweld y manylion ar wefan y Comisiwn Elusennau yma:<\/p>\n\n\n\n<p><ins><a href=\"https:\/\/www.gov.uk\/government\/publications\/exempt-charities-cc23\/exempt-charities\">Elusennau wedi&#8217;u hesemptio (Saesneg yn unig)<\/a><\/ins> <\/p>\n\n\n\n<p><ins><a href=\"https:\/\/www.gov.uk\/government\/publications\/excepted-charities\/excepted-charities--2\">Elusennau a eithrir (Saesneg yn unig)<\/a><\/ins> <\/p>\n\n\n\n<p>O dan y rheolau hyn, efallai y bydd angen i chi gofrestru eich elusen pan gaiff ei sefydlu\u2019n gyntaf, neu\u2019n ddiweddarach os bydd eich gr\u0175p yn cyrraedd y trothwy incwm. Mae\u2019n bwysig nodi, hyd yn oed os na fydd eich elusen yn cael ei chofrestru, bydd yn rhaid i chi barhau i ddilyn y gyfraith elusennau, a cheir rhagor o wybodaeth am hyn yn ein hadran Lywodraethu.<\/p>\n\n\n\n<p>Gall cofrestru elusen fod yn broses anodd a dyrys, ond mae help ar gael gan eich cyngor gwirfoddol sirol lleol.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ffynonellau eraill o wybodaeth<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><ins><a href=\"https:\/\/www.gov.uk\/guidance\/how-to-register-your-charity-cc21b\">Canllawiau&#8217;r Comisiwn Elusennau ar sut i gofrestru elusen<\/a><\/ins> <\/p>\n\n\n\n<p><ins><a href=\"https:\/\/www.lawworks.org.uk\/charity-commission-registration\">Fideo am ddim LawWorks ar gofrestru elusen (Saesneg yn unig)<\/a><\/ins> <\/p>\n\n\t<\/div>\n\n\n\n<div class=\"col-12 col-lg-3\">\n\t\t\t\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>\n\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":3575,"featured_media":0,"parent":15811,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"template-landing-page.php","meta":{"_acf_changed":false,"ep_exclude_from_search":false,"footnotes":""},"class_list":["post-15548","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.8 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Statws elusennol|Hwb Gwybodaeth<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/sefydlu-grwp\/statws-elusennol\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"cy_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Statws elusennol|Hwb Gwybodaeth\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/sefydlu-grwp\/statws-elusennol\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Hwb Gwybodaeth\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-07-09T13:32:35+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/sefydlu-grwp\/statws-elusennol\/\",\"url\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/sefydlu-grwp\/statws-elusennol\/\",\"name\":\"Statws elusennol|Hwb Gwybodaeth\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-06-12T13:16:43+00:00\",\"dateModified\":\"2025-07-09T13:32:35+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/sefydlu-grwp\/statws-elusennol\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/sefydlu-grwp\/statws-elusennol\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/sefydlu-grwp\/statws-elusennol\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Cartref\",\"item\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Help ac arweiniad\",\"item\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Sefydlu gr\u0175p\",\"item\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/sefydlu-grwp\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Statws elusennol\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#website\",\"url\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/\",\"name\":\"Hwb Gwybodaeth\",\"description\":\"Mae\u2019r Hwb Gwybodaeth yn helpu chi i gadw\u2019n wybodus, gwella\u2019ch gwybodaeth a chysylltu ag eraill.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"cy-GB\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#organization\",\"name\":\"Hwb Gwybodaeth\",\"url\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2023\/09\/cropped-knowledge_hub_favicon-1.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2023\/09\/cropped-knowledge_hub_favicon-1.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Hwb Gwybodaeth\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Statws elusennol|Hwb Gwybodaeth","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/sefydlu-grwp\/statws-elusennol\/","og_locale":"cy_GB","og_type":"article","og_title":"Statws elusennol|Hwb Gwybodaeth","og_url":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/sefydlu-grwp\/statws-elusennol\/","og_site_name":"Hwb Gwybodaeth","article_modified_time":"2025-07-09T13:32:35+00:00","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/sefydlu-grwp\/statws-elusennol\/","url":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/sefydlu-grwp\/statws-elusennol\/","name":"Statws elusennol|Hwb Gwybodaeth","isPartOf":{"@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#website"},"datePublished":"2023-06-12T13:16:43+00:00","dateModified":"2025-07-09T13:32:35+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/sefydlu-grwp\/statws-elusennol\/#breadcrumb"},"inLanguage":"cy-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/sefydlu-grwp\/statws-elusennol\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/sefydlu-grwp\/statws-elusennol\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Cartref","item":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Help ac arweiniad","item":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Sefydlu gr\u0175p","item":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/help-ac-arweiniad\/sefydlu-grwp\/"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Statws elusennol"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#website","url":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/","name":"Hwb Gwybodaeth","description":"Mae\u2019r Hwb Gwybodaeth yn helpu chi i gadw\u2019n wybodus, gwella\u2019ch gwybodaeth a chysylltu ag eraill.","publisher":{"@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"cy-GB"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#organization","name":"Hwb Gwybodaeth","url":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy-GB","@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2023\/09\/cropped-knowledge_hub_favicon-1.png","contentUrl":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/app\/uploads\/2023\/09\/cropped-knowledge_hub_favicon-1.png","width":512,"height":512,"caption":"Hwb Gwybodaeth"},"image":{"@id":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/15548","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3575"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15548"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/15548\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20805,"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/15548\/revisions\/20805"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/15811"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/knowledgehub.cymru\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15548"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}